Taraf gazetesinden dikiz:

Almanya İkinci Ligi’nde sezonun sürprizini Hoffenheim gerçekleştirdi. Bir köy takımı olan Hoffenheim bu sezon Bundesliga’da mücadele edecek

Almanya Bundesliga 2’de sezonun sona ermesiyle Bundesliga 1’e çıkacak son takım belli oldu. Borussia Mönchengladbach ve FC Köln’ün ardından Hoffenheim, geçtiğimiz gün Fürth’ü 5-0 yenerek Bundesliga 1 vizesini elde etti. Önümüzdeki sezon Bundesliga 1’de ilk defa mücadele edecek olan Hoffenheim aslında tam anlamıyla bir köy takımı. Almanya’da 3.700 kişinin yaşadığı küçük bir kasabada kurulan Hoffenheim’ın yükselişi 1990 yılında Alman milyarder Dietmar Hopp’un kulübü satın almasıyla başladı. Yerel liglerden zamanla sıyrılan kulüp 2000 yılında dördüncü lige yükseldi. Hopp, bir dönem Schalke’nin de hocalığını yapan Ralf Rangnick’i takımın başına getirerek Bundesliga 1 projesini başlattı.
Aradaki ligleri teker teker atlayan Hoffenheim bu sezon ilk defa mücadele ettiği Bundesliga 2’de ikinci oldu. Hoffenheim maçlarını 5 bin kişilik Dietmar Hopp Stadı’nda oynuyor olsa da 2009 yılında 30 bin kişilik stadına kavuşacak. Kadrosunu genç oyuncuların oluşturduğu Hoffenheim’ın Bundesliga 1’de ki ilk sezonunda ne yapacağı şimdiden merak ediliyor.

Belki de ben her çeşit gol sevincini gördüğümden ya da kaçan onlarca çeşit golün artık nasıl kaçtığını hesaplamaktan sıkılmışımdır. Top süzüle süzüle ağlara giderken araya giren o kalecinin elini, yine topun zıplaya zıplaya kalabalığı yararken çarptığı direğin tokluğunu, son anda çizgiden çıkaran oyuncunun ayak ucunu, üç metreden önündeki topu içeri ittiremeyen beceriksiz futbolcuyu, vurmasına rağmen sahanın azizliğine uğrayan şanssız topçuyu, kaçan her gol sonrası çekilen o derin mi derin “ah”ları, gözün kapanıp, başın arkaya yaslandığı, ağzın yarım açıldığı, yumruğun sıkıldığı o anları bolca yaşamaktan duyulan sıkıntıdan bıkkınlık mı yoksa benimkisi? Ya da o defans oyuncusu son anda kafasını uzatıp topa vurmasaydı arkadan gelen bizim oyuncu atacaktı golü diye yapılan planlar, defans oyuncusunu sağ tarafından çalımı atsaydı kaleciyle karşı karşıya varacaktılara kadar giden analizler, sahadaki futbolcuya nasıl yapması gerektiğini arkadaşına fısıldamaktan, hakemin atağınızı kesen haksız düdüğünü duyduğunuz zamanki isyanlardan mı sıkılganlık artık bu?

Ne demişler: Hayat fena halde futbola benzer. Bence tersi de doğrudur bunun, futbol fena halde hayata benziyor; zira hiç bir şeyin garantisi yok. Takımınızın attığı gole bile sevinmeden önce, atılan gol her ne kadar nizami olsa da, bir kez daha düşünmeniz, topun çizgiyi geçmesini, yan hakemin bayrağını kaldırmamasını, hakemin de orta noktayı göstermesini beklemeniz gerekiyor. Eğer erkenden sevinirseniz sevinciniz kursağınızda kalabiliyor. Sadri Alışık’ın Serseriler Kralı‘nda hakime ağlayarak, ama bizim gözlerimizin içine bakarak söylediği bu unutulmaz replik canlanıyor nedense gözümde: “Bu da mı gol değil ha? Söyleyin, bunu da mı atamadım?”

Ligin başında pek dillendirilmese de iki takım arasında geçmesi beklenen şampiyonluk yarışı öz olarak iki takım arasında geçti. Her ne kadar Sivas bu yarışın içinde görünse de herkesin üstüne toto oynadığı şey Sivas’ın kaçıncı haftadan itibaren iddiasını kaybedeceğinin ötesine geçmedi. Diğer bir deyişle hiç kimse, Sivas’ın kendisi dahil, bu şampiyonluk masalına inanmadı. Beşiktaş’ın kendinden menkul problemleri ve çift başlı hali zaten az olan şansını ilk baştan sıfıra indirmişti. Peki nasıl oldu da Avrupa’da tarihinin en iyi sezonunu geçiren şampiyonluğun ağır favorisi Fenerbahçe Galatasaray’a karşı alaşağı oldu…

Bu sorunun cevabını bulmak için belki de 6 hafta öncesine dönmemiz gerekiyor. Ligin 28. haftasında Galatasaray Ali Sami Yen’de Gaziantep’le berabere kalırken Fenerbahçe İnönü’de Beşiktaşı 2-1 lik bir skorla geçiyordu. puanlar aşağıdaki gibi oluşuyordu:

TAKIMLAR O G B M A Y P Av

1. Fenerbahçe 28 19 6 3 61 28 63 33

2. Galatasaray 28 18 6 3 51 20 61 31

3. Sivasspor 28 18 4 5 42 20 61 26

4. Beşiktaş 28 18 4 6 44 28 58 16

Her aklı başında insan gibi ben de bu haftadan sonra Fenerbahçenin bu ligi 10 puan farkla şampiyon bitireceğini düşünüyordum. İşte tüm bunlar olurken hınzır teknik direktör Feldkamp bavulunu topladığı gibi Almanya’ya uçuyordu. Sağlık sorunlarını bahane ederek aldığı bu karar belki de Fenerbahçe’yi 18. şampiyonluktan etti. Nasıl mı?

Feldkamp’ın gidişiyle beraber Galatasaray futboluna her hafta birşeyler koyarak, çoktan unuttuğu amatör ruhu tekrar canlandırarak, kadrosundaki bu şampiyonluğu gerçekten çok isteyen Hakan Balta, Mehmet Topal, Serkan Çalık, Arda Turan gibi oyuncularla 10 yıl öncesinin efsane kadrosuna göz kırparak son altı maçında 13 gol atıp sadece Sivasspor’dan 3 gol yiyerek şampiyon olmayı başardı.

Fenerbahçe ise şampiyonlar ligindeki, bana göre beklenmedik, başarısı nedeniyle baştacı edilen Zico’nun adeta bir NBA koçu mantığıyla, sürekli olarak yüksek kontratlı oyunculardan oluşturmaya çalıştığı takım formatının, sahada sadece duran toplara vuran “star” oyuncularının kurbanı oldu. Yedek klübesinden gol kralı olan Semih için bu noktada ayrı bir yer açmak lazım elbette.

Aslında Semih sadece kendi özelinde bu durumun temsilinden öte Fenerbahçe’de yerli oyuncuların -bunlara devşirilen oyuncularda dahildir- yaşamak zorunda kaldığı ayrımcı tutumun kamuoyunda en çok dillendirilen örneği oldu. Bu noktada Aziz Yıldırım’ın ve Fenerbahçe taraftarlarının belki de kendilerine sorması gereken soru şu olmalıdır:

Avrupa devi olmanın yolu takımı Güney Amerikalılarla donatmak, Fenerium mağazalarında medya mahareti ile şişirilmiş futbolcu eskilerinin formalarını satın almak mıdır? yoksa “Fenerli olmak” deyimi ile büyümüş, sokak aralarında top oynarken Fenerli topçuların adını kendine yakıştırarak bu oyunu oynamaya başlamış oyuncularına en azından diğerleri kadar sahip çıkarak ileri doğru adımlar atmak mıdır?

Gretna FC, 1946 yılında naif ve tipik bir kasaba takımı olarak kuruldu. Bir İskoç takımı olmasına rağmen, sınır kasabası olduğundan ve Birleşik Krallık içerisindeki esneklik sayesinde uzun yıllar boyunca İngiliz bölge liglerinde mücadele etti, bu liglerde bir kaç kez şampiyonluk kazanarak daha üst bölgesel liglerde oynama hakkı da kazandı. Ama takımın on yıllar boyunca en kayda değer başarısı 1992 ve 1993′te tüm liglere ait takımların katılabildiği İngiltere FA Cup’ta birinci turda oynama başarısı göstermesiydi, ki bu bir İskoç takımı için Glasgow Rangers’ın 1887′deki mücadelesinden beri bir ilkti. Bu başarıdan sonra artık kendi kümeslerinde ötmeleri vaktinin geldiğini düşünerek 1993 ve 1998′te İskoç ligine geçmek için başvuruda bulundular, ama her iki başvuru da ekonomik nedenlerden reddedildi. Gretna FC, 2002′de, artık 3. başvurusunda, o yıl iflas etmiş köklü Airdrieonians FC yerine lige alındı. Takım 3. ligdeki ilk senesinde 6., ikinci senesinde ise 3.oldu. 2003 yılında kendisi de uzun yıllardır futbolun içinde ve 70′e yakın amatör takımın destekçisi olan, İngiltere’nin en zenginlerinden medyatik isim Brooks Mileson tarafından satın alındıktan sonra ise Gretna FC’nin hızlı yükselişi başladı. 2004-2005 sezonunda 3. lig için rekor olan 98 puan ve 130 golle şampiyon oldular. 2005-2006 sezonunda bu sefer 2.ligde, en yakın rakiplerinin 18 puan önünde, şampiyonluğa ulaşıyorlardı. Ama Gretna’yı o sezon tüm İskoçya’ya tanıtan ve gözlerin takım üzerine çevrilmesini sağlayan başarı İskoçya Kupası’nda final oynamaları oldu. İskoç Premier Ligi takımlarından Hearts’la oynadıkları yürek burkan finali 1-1′in uzatmasında penaltılarla 4-2 kaybettiler ama bu arada tüm İskoçya ve İngiltere bu sıradışı takımın adını öğrenmişti. Finali kaybetmelerine rağmen Hearts’ın o sezon şampiyonlar ligine katılacak olması nedeniyle UEFA kupasına katılmaya hak kazandılar. İskoç tarihinde ilk defa bir 2.lig takımı Avrupa kupalarına katılma hakkını kazanıyordu. Gerçi UEFA’da aynı başarıyı gösteremediler. 2. ön eleme maçlarında İrlandalı Derry City F.C’ye 5-1 ve 2-2′lik sonuçlarla boyun eğerek elendiler. Diğer yandan 2006-2007 sezonunda ligde yükselişleri devam etti ve sezonun son maçında Ross County’yi uzatmalarda attıkları golle 3-2 yenerek şampiyon olurken 3 sezonda 3 lig aşarak Premier Lig’e yükselme başarısı göstermiş oluyorlardı.

Bu küçük kasabanın takımı artık İskoç Premier Ligi’ndeydi. Üstelik sadece 5 yılda, en alttan başlayarak. Sırada Premier Lig’de elde edilecek başarılar vardı, herkes Gretna’nın neler yapabileceğini merak ediyordu. Brooks Mileson’un bu projesi nereye kadar gidecekti, Rangers ve Celtic’e endeksli İskoç liginde yeni bir halka olabilecekler miydi? Cevap olumsuzdu. Gretna, Premier Lig’deki ilk yılında ligde tutunmaya çalıştı. Federasyonun Premier Lig’deki tüm takımlar için zorunlu tuttuğu stat restorasyon çalışmaları işleri daha da zorlaştırıyordu. Zira, eski küçük Raydale Park restore edilirken, Gretna maçlarını 100 kilometre uzaklıktaki Motherwell takımına ait Fir Park’ta oynamak zorunda kalıyordu. Yeterli maddi altyapısı bulunmayan takım maçlarını ortalama olarak 1200 kişiye oynarken sadece Brooks Mileson’ın desteğiyle ayakta durmaya çalışıyordu. Zaten az olan seyirci sayısı gittikçe düşmeye başlamıştı.

Premier ligdeki 2. yıllarında ise her şey tepetaklak gitti. Takım bir türlü toparlanamaz durumda ve son sıraya iyice yerleşmişken Şubat ayında Brooks Mileson’un ciddi hastalığı tüm dertlere tuz biber ekiyordu. Mileson beyin rahatsızlığından hastaneye kaldırılırken futbolcuların haftalık çeklerini imzalama yetkisi sadece kendisinde olduğundan masraflar ve futbolcular için ödenecek nakit para bulunamaz hale geliyordu. Taraftarlar durumu protesto ediyor ve 6 Mart tarihli Dundee United maçını sadece 501 biletli seyirci seyrediyordu. Son aşikardı: Menajer ve yardımcılarından sonra futbolcular birer birer kulüpten ayrılmaya başlamıştı. Mileson’un hastaneden çıktıktan sonra başkanlıktan çekilmesi tüm maddi kaynak umutlarını yok etmişti. Bunun sonucunda ise beklenen oldu ve İskoç futbol federasyonu takıma el koydu. Federasyonun ilk işi ceza olarak Gretna’nın bu sezon ligde 4 galibiyet ve 4 beraberlikle elde ettiği 16 puanın 10 puanını silmek ve takıma transfer ambargosu koymak olmuştu. Açıklanan toplam borç 1.5 milyon pound civarındaydı ve kulübün iflası her an açıklanabilirdi. Yönetimin idareye geçmesindeki esas amaç oluşan bu kaosun yatıştırılması ve Gretna’nın en azından sezon sonuna kadar olan maçlarının oynamasını sağlayacak finansal kaynakların bulunmasıydı. Takım oynadığı son 5 maçı da kaybetmiş, 5 Nisan tarihli Inverness Caledonian Thistle’a yenilirken yeni bir seyirci rekoru kırarak sadece 431 biletli seyircinin önüne çıkmıştı. Son sıradaki Gretna’nın zaten Premier Lig’de tutunma ihtimali yoktu, önümüzdeki sezon ise neler olacağı kestirilemez haldeydi.

Gretna’nın başına gelenler, ne İskoçya’da bir ilk, ne de dünyanın herhangi bir ülkesinde. Ne de son olacak. Zira, bu hızlı yükseliş ve hızlı iflas döngüsü endüstriyel futbolun sonuçlarından birisi. Şirketlerin ve işadamlarının futbol takımlarına olan ilgisi bu şekilde devam ettikçe de Gretna gibi örneklere şüphesiz daha sık rastlanacak. Türkiye’de Göztepe, İstanbulspor ve biraz da Vestel Manisaspor ve Etimesgut Şekerspor örneğinde olduğu gibi başarının medyatik isimlerle kısa dönemde gelecek şampiyonluklarda, yıldız futbolcu transferlerinde ve sponsorluklarla elde edilecek reklam gelirlerinin azamiye çekilmesinde aranması, buna karşılık hedeflenen başarının gelmemesine müteakip sağlanan finansal desteklerin geri çekilmesi sürecinin karşımıza çıkarttığı bir sonuç bu. Sadece ticari kaygılarla desteklenen takımların tepeteklak yuvarlanmasına yol açtıkça futbolun çirkinleşen yüzünü görmeye devam edeceğiz. Futbolun daha çok şehir/semt-amatör ruh-tesisleşme ekseninden uzaklaşıp sırf başarıya ve ticarete odaklı bir zihniyete dönüşmesi ise Gretna gibi endüstriyel futbolun yeni artıklarını getirecek. Kaybedenler ise hep seyirciler olacak.

Gretna, 130 yıllık mazisi olan Airdrieonians FC’nin yerine lige alınmıştı. Şimdi de Gretna’nın iflas etmesiyle nereye kadar düşebileceğini ve yeni hevesli işadamı ve şirketlerin tüccar zihniyeti ile hangi takımları palazlayıp piyasaya süreceğini ve sonra da yok edeceğini hep beraber göreceğiz.

(Express, Nisan 2008 )